Des solutions simples et économiques pour 2,5 milliards de personnes n’ayant pas de l’eau saine

icone Nous soutenir icone Connexion

en es

Identification

Ouvrez un compte gratuit

Et profiter de tous les services en ligne de WikiWater pour tous les porteurs de projets
J'ouvre un compte
Wikiwater
Bouton menu

en | es

E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

 1) De quoi s’agit-il ?

Il s’agit des méthodes assez simples d’aménagement des sols permettant de favoriser l’infiltration de l’eau dans le sol afin d’en accroître la fertilité et de limiter l’érosion.

 2) Qui utilise surtout ce moyen ?

Ce sont surtout les cultivateurs des zones arides où les eaux de pluie ne s’infiltrent pas dans le sol et/ou endommagent les terrains.

 3) Pourquoi ?

Lorsque les précipitations provoquent des phénomènes d’érosion, elles emmènent les couches supérieures de la terre qui sont les plus fertiles. En l’empêchant, on peut augmenter de manière simple et significative le rendement des terres cultivées.
De plus, ces techniques favorisent l’infiltration de l’eau dans le sol, ce qui est très bénéfique dans les régions où les précipitations sont insuffisantes.

Voici les principales méthodes actuellement utilisées.

 4) Les demi-lunes


Source : CILSS http://www.cilss.bf/spip.php?articl...

Les demi-lunes sont des cuvettes en demi-cercle de 2 à 6m de diamètre que l’on creuse sur des pentes faibles (<3%) pour retenir l’eau. On dépose la terre de déblais sur le bord aval de ces cuvettes. Le côté aval du bourrelet ainsi constitué peut être renforcé avec des cailloux. On dispose les demi-lunes en quinconce avec quatre mètres entreligne. On y répand du compost ou de l’engrais pour améliorer la fertilité du sol.
 
Les demi-lunes permettent d’exploiter avec de meilleurs résultats des terres pauvres. Cette méthode est efficace pour des précipitations inférieures à 600mm. Les effets se font sentir dès la première saison. Si l’on ajoute de la fumure, on peut espérer produire environ une tonne de sorgho grain par hectare.
Coût : environ 75 €/ha

 5) Le zaï ou cultures en poquets


Source : CILSS http://www.cilss.bf/spip.php?articl...

Cette méthode consiste à creuser à intervalles réguliers des trous d’une trentaine de cm de profondeur que l’on remplit de compost ou de fumure. Cette méthode est particulièrement utile sur les sols dégradés endurcis et non productifs, car elle permet de retenir l’eau de ruissellement et de rendre la terre fertile à nouveau.
En appliquant cette méthode en ajout aux cordons pierreux (cf. paragraphe suivant), on peut espérer collecter 800kg de grain par hectare.

Coût : environ 75 €/ha également.

 6) Les cordons pierreux


Source : CILSS http://www.cilss.bf/spip.php?articl...

Le but et le principe d’action des cordons pierreux sont les mêmes que ceux des demi-lunes. Il s’agit de ralentir le ruissellement de l’eau pour limiter l’érosion et favoriser l’infiltration. Cette technique est adaptée aux pentes faibles à moyennes sur un sol sablo-argileux ou gravillonnaire.
On dispose perpendiculairement à la pente des murets de pierre de 25cm de haut. Si l’on ajoute de la fumure, la production de céréales et de fourrure peut être augmentée de 20%.

Cette méthode est efficace pour des précipitations inférieures à 800mm.

Coût : 130 à 250 € /ha

 7) Banquettes anti-erosives

Une banquette antiérosive est un fossé de 70cm de profondeur avec un bourrelet de terre, qui suit les lignes de niveau du terrain. Les banquettes sont espacées d’une trentaine de mètres. Le principe est le même que celui des cordons pierreux : les banquettes forment un obstacle à l’écoulement de l’eau, elles limitent donc l’érosion et favorisent l’infiltration.
En Tunisie, cette technique est utilisée sur plus d’un million d’hectares.
Creuser des banquettes antiérosives demande cependant un travail considérable. Il faut à une personne seule une journée entière pour creuser une dizaine de mètres. Ces projets doivent donc être menés à l’échelle d’une communauté ou d’un village.
Sur www.thewaterchannel.tv, la vidéo dédiée à ce sujet (taper « terraces » dans le champ de recherche) montre un projet mené sur un ensemble de 40 communes, où les habitants ont uni leurs forces pour créer des banquettes érosives sur leurs terres cultivées. Ainsi, en deux ans, 300km de banquettes en pu être creusés.


Banquettes antiérosives au Maroc. Source : vertigo.revues.org/9354

Coût : environ 140 €/ha

 8) Barrages à sable et digues filtrantes


Barrage à sable Photo Sanddam

Un barrage à sable est un barrage de petite taille que l’on construit le plus souvent sur un cours d’eau saisonnier ou intermittent. Son effet est de provoquer l’accumulation de sable en amont du barrage. Ce sable peut être chargé à 40% en eau, ce qui, en fonction de la taille du barrage, peut représenter une réserve considérable.
Le barrage est un mur en pierre et en béton qui doit être installé à un endroit où le lit de la rivière est en roche.

Un tel barrage présente deux avantages majeurs :
- Il offre un accès facile à l’eau. L’eau est stockée dans le sable pendant une longue période suivant les précipitations. Il suffit alors de creuser dans le sable pour y trouver de l’eau qui a été filtrée par le sable et qui est donc en général assez propre.
- L’eau retenue dans le barrage s’infiltre dans le sol, relevant ainsi le niveau des nappes. Souvent, cela a un impact très notable sur la croissance des végétaux en amont comme en aval du barrage.

Les digues filtrantes constituent un aménagement assez semblable aux barrages à sable. Une digue filtrante est un ouvrage de pierres sans béton construit au travers d’une zone de ruissellement fort, dans des terres cultivées. En fonction du site et de l’intensité du ruissellement, sa hauteur est comprise entre 0,5 et 2m, sa longueur entre 30 et 200m et son épaisseur entre 1 et 4m. Au fil des précipitations, des alluvions s’accumulent en amont de la digue, aidant à lutter contre les phénomènes d’érosion. Les digues filtrantes sont moins efficaces pour le stockage d’eau que les barrages à sable car elles laissent passer l’eau. Mais elles sont plus faciles à construire car elles ne nécessitent pas de béton.

 9) Principaux avantages et inconvénients

a) Avantages

-Amélioration du rendement des terres cultivées.
-Mesures efficaces contre l’appauvrissement des terres.

b) Inconvénients

La plupart de ces méthodes demandent beaucoup de travail et de main uvre.

 10) Où s’adresser pour trouver davantage d’informations

a) Sites Internet

- FAO, Organisation des Nations Unies pour l’alimentation et l’agriculture.
 http://www.fao.org/docrep/006/x9681...
 http://www.fao.org/docrep/T1765F/t1...
 http://www.fao.org/docrep/T1765F/t1...

- CILSS, Comité permanent Inter-Etats de Lutte contre la Sécheresse dans le Sahel
 http://www.cilss.bf/spip.php?articl...
- IAHS, Association internationale des sciences hydrologiques
 Etude des digues filtrantes : http://iahs.info/redbooks/a199/iahs...
- TILZ, Tearfund International learning zone Cultivations en demi-lunes : http://tilz.tearfund.org/fr-fr/reso....
- Vertigo, revue électronique en sciences de l’environnement article sur les banquettes antiérosives http://vertigo.revues.org/9354
- SOS Sahel Moyens de lutte contre la désertification :  http://www.gtdesertification.org
- Deux sites consacrés aux barrages à sable http://www.excellentdevelopment.com/ http://thewaterproject.org/sand-dams

b) Emission de radio

Le site Radio Rurale de CTA a réalisé à l’intention des agriculteurs des pays en développement plusieurs émissions intéressantes sur le thème de la gestion durable de la fertilité des sols. Il est possible de les entendre en cliquant sur : http://ruralradio.cta.int/fr/Fertil... 

c) Vidéos

- WATER CHANNEL Site de nombreuses et intéressantes videos sur l’eau, mais le plus souvent uniquement en anglais : www.thewaterchannel.org où l’on peut par exemple taper dans la rubrique « Recherche » les mots « terraces » ou « soil conservation » http://www.thewaterchannel.tv/fr/vi...


Contributions à cette fiche

E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

par , le 07/05/2018

Bonjour Monsieur lAdministrateur je souhaite être enregistré dans votre groupe pour avoir les connaissances sur les aménagements de bas fonds. Merci à vous

Répondre à ce message

    E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

    par Jonathan, le 13/05/2018

    Hi there very nice web site !! Man .. Excellent ..
    Superb .. I will bookmark your web site and take the feeds additionally ?
    I am happy to find numerous useful info right here within the post, we'd like work out more strategies in this regard,
    thanks for sharing. . . . . .

    my web blog ... gout ([bệnhgout.vn->http://xn--bnhgout-yv4c.vn/benh-gout-co-duoc-an-trung/])

    Répondre à ce message

    E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

    par , le 21/07/2018

    Bonjour et merci
    Vous pouvez pour cela adhérer à l’association Wikiwater e.n
    envoyant votre demande 41 rue du gué d’Orient 95 470 Saint White France.
    Patrick Flicoteaux

    Répondre à ce message

      E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

      par FLICOTEAUX, le 21/07/2018

      L’adresse du siège de l’association est Saint Witz.
      P.Flicoteaux

      Répondre à ce message

        E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

        par Chelsey, le 01/08/2018

        Được coi là dòng máy tính xách tay đắt tiền nhất của Dell, dòng máy trạm di động
        Precision của Dell được ra đời nhằm mục đích trang
        bị một chiếc laptop có hiệu suất cực mạnh có khả năng thay thế máy để bàn trong khi vẫn có thể dễ dàng di chuyển.

        Dell Precision M4700 là phiên bản nâng cấp của đàn anh M4600 trước đó.
        Ngoại hình gần như được giữ nguyên với đồ
        họa hình hộp vuông vức, chất liệu vỏ
        vẫn là hợp kim nhôm - magie siêu bền. Bên cạnh đó, cấu hình được nâng cấp
        hoàn toàn lên bộ vi xử lý Intel Core i7 3720QM với 2 option card màn hình NVidia
        Quadro K1000M hoặc K2000M.

        Cấu hình chi tiết :

        Dòng máy : Workstation
        Bộ khắc phục (CPU) : Intel Core i7 Core i7 3720QM
        Bộ nhớ (RAM) : 8GB DDR3.
        ổ hdd (HDD) : 500GB SATA
        VGA : Intel HD Graphics 4000 + Nvidia Quadro K1000M (Option : VGA Quadro K2000M)
        Màn Hình : 15.6 inch Anti-glare LED Backlit High Definition (option : HD+, Full HD 1920x1080).

        Đĩa Quang : Đọc và ghi DVD
        Pin : 8cells Li-ion – 2h
        Kích Thước và Trọng Lượng : 3.44kg
        Cổng Giao Tiếp : 2 x USB 2.0, 2 x USB 3.0, VGA,
        DisplayPort, Card Reader, E-sata, HDMI.
        Giao Tiếp Mạng : Wifi chuẩn a/b/g/b Intel Centrino Ultimate-N 6300 AGN, Bluetooth 4.0, ethernet 10/100/1000 kbps.

        Windows : phần mềm 7 có bản quyền.
        đồ họa

        Với phong cách Designer khung máy dày dặn, Dell M4700 được đồ họa chắc chắn với khung máy
        làm từ hợp kim chịu lực và vỏ máy bằng nhôm xám chống va đập và
        trầy xước tuyệt vời. Vỏ máy được sơn một lớp sơn tĩnh điện, giúp máy có khả năng chống bụi bẩn rất tốt.

        Vẫn với tông màu nâu đồng truyền thống, M4700 mang lại cảm
        giác chắc chắn từ những cái nhìn đầu tiên. Với những góc cạnh vuống
        vắn cộng với một tông màu tối, máy tạo
        cho người sử dụng một sự tự tin, khoẻ khoắn. Các viền máy đều được bo
        tròn nhưng vẫn không làm mất đi vẻ ngoài mạnh mẽ, chắc chắn, có phần nam tính của M4700.

        Cổng kết nối

        Nhằm phục vụ tối đa cho công việc, Dell Precision M4700 được hỗ trợ đa dạng các cổng kết nối, bao gồm :

        Cạnh phải là vị trí của cổng DispalyPort và 2 cổng USB
        3.0

        Cạnh trái có 2 cổng USB 2.0, Kensington, audio, card reader, DVD, ExpressCard/SmartCard, FireWire.

        Phía sau gồm VGA, USB 2.0, eSATA, cổng HDMI và RJ-45.

        Với cổng kết nối đa dạng như vậy, người sử dụng hoàn toàn có thể tận dụng tối đa Dell Precision cho
        công việc và lưu trữ dữ liệu.

        Cổng giao tiếp

        Ngoài ra, M4700 có Wifi chuẩn a/b/g/b Intel Centrino Ultimate-N 6300 AGN
        và Bluetooth 4.0, sử dụng card ethernet 10/100/1000 kbps và hỗ trợ cắm thêm card WWAN có thể kết
        nối 3g bằng sim.

        Màn hình

        Dell Precision M4700 được trang bị màn hình
        FullHD 15.6 inch độ phân giải 1920 x 1080 pixel hiển thị cực tốt với khả năng chống chói, chống lóa và màu sắc tươi sáng với góc nhìn rộng sử dụng CNTT
        tấm nền IPS.

        218
        cd/m²

        220
        cd/m²

        215
        cd/m²

        213
        cd/m²

        209
        cd/m²

        211
        cd/m²

        220
        cd/m²

        222
        cd/m²

        225
        cd/m²

        Distribution of brightness

        Gossen Mavo-Monitor

        Maximum : 225 cd/m² Average : 217 cd/m²
        Brightness Distribution : 93 %
        Center on Battery : 209 cd/m²
        Contrast : 597:1 (Black : 0.35 cd/m²)

        ICC File (X-Rite i1Display 2)

        Nhờ công nghệ cao IPS, độ ổn định góc nhìn là
        tối đa. Trong các cửa hàng trực tuyến Dell
        phân biệt giữa một màn hình hiển thị bình thường với một bảng điều chỉnh cao cấp, các bảng điều khiển đề cấp đến việc sử
        dụng RGB LEDs trước đây. Để kết nối với một màn hình bên ngoài các trạm cung cấp đa chức năng :
        VGA cho những màn hình và máy chiếu cũ hơn cũng như HDMI và DisplayPort.

        M4700 vs. sRGB M4700 vs. Adobe RGB 1 M4700 vs. Dell M4600 M4700 vs.
        Lenovo ThinkPad W530

        Thêm vào đó, màn hình của Precision M4700 còn được Dell trang bị cho
        một lớp chống chói nên bạn có thể sử dụng thoải mái ở ngoài trời hay những
        nơi tập trung nhiều ánh sáng mà không bị ảnh hưởng.

        Âm thanh

        Với đầu ra âm thanh tương đối lớn và rõ ràng, việc
        nghe nhạc và xem phim trên M4700 đều cho người dùng trải
        nghiệm khá tốt. Đặc biệt M4700 có hệ thống loa
        được đồ họa phía trên bàn phím mang đến chất lượng âm thanh mạnh mẽ, mang đến cảm giác mới mẻ so với những chiếc máy
        tính xách tay cùng phân khúc khác.

        Hiệu năng

        vi tính Dell M4700 được trang bị chip thay thế sửa chữa Intel Core i7 - 3720QM Processor với 6MB cache và tốc độ
        sửa hỏng có thể lên tới 3.6Ghz, giúp máy có khả năng xử
        lý các tác vụ thiết kế nặng, xử lý nhiều thuật toán phức tạp trong thời gian ngắn mà không gặp
        quá nhiều khó khăn.

        Không những vậy, máy còn được trang bị card
        thiết kế rời K1000M - card đồ họa chuyên dụng dành cho máy trạm giúp tăng khả năng
        khắc phục thiết kế tối đa cho máy. So với các GPU từ
        GeForce, các mô hình Quadro đặc biệt tối ưu
        cho các ứng dụng CAD. Ngoài ra M4700 còn có một option card đồ họa NVIDIA Quadro K2000M chuyên nghiệp với 2 GB RAM GDDR3.

        thiết kế game

        Sở hữu đồ họa đẹp, bền bỉ cũng như hiệu
        năng sử dụng ấn tượng, với mục đích thay thế khả năng
        làm việc của Destop điện thoại vi tính cho phép làm việc liên tục ở cường
        độ nặng, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng di động tuyệt vời.
        Dell M4700 có thể chiến tốt các phần mềm đồ họa đồ họa chuyên nghiệp như AutoCad,
        3Dsmax, phương tiện làm phim như Adobe về chơi game thì
        một loạt danh sách các game hot như CS:GO, PES, Fifa, Liên minh huyền thoại
        LOL, Overwatch, GTA … Chính vì vậy M4700 luôn được đánh giá
        cao và nổi bật trong dòng Workstation của hãng.

        Nhiệt độ

        Với mọi oại vi tính hay workstation, nếu hiệu
        năng càng cao thì nhiệt độ cũng tỉ lệ thuận. Tuy nhiên các nhà sản xuất đã tính đến trường hợp nóng trên các dòng máy trạm di động, vì thế dell
        M4700 đã được trang bị 2 khe tản nhiệt lớn ở phía sau máy, phía dưới được đồ họa các khe hút gió lớn nhằm luôn giữ máy
        dưới khoảng nhiệt độ 40’C, độ ồn máy không đáng kể.

        Bàn phím

        Bàn phím backlit của Dell Precision M4700 được đánh giá rất cao.
        Với độ nảy tốt, đồ họa mềm mại và được trang bị
        CNTT chống tràn nước, bàn phím Dell M4700 sẽ
        cho người sử dụng khả năng làm quen và đánh máy với
        tốc độ cao, tạo sự thoải mái khi sử dụng.

        Touchpad

        Touchpad mang lại cho người sử dụng một
        cảm giác thân thiện và thoải mái. bề
        mặt touchpad mờ và kết cấu khá giống như lòng bàn tay, cho cảm giác trơn mịn do độ ma sát thấp giúp trỏ chuột di chuyển chính xác.
        Song do phong cách Designer tách rời hai phím chức năng trái phải chuột nên phần còn lại của
        touchpad khá nhỏ, không thực sự thoải mái khi thao
        tác cảm ứng đa điểm.

        Kết luận

        Xét tổng thể thì có thể nói M4700 là một sự lựa
        chọn khá hoàn hảo từ cấu hình mạnh mẽ được trang bị các
        công nghệ cao , kết nối khá đầy đủ và hiện đại
        giúp dễ dàng chiều lòng nhiều đặc thù công việc.

        Không chỉ mạnh mẽ về cấu hình mà độ bền của dòng DELL Precision M4700 được chăm chút kỹ
        càng đạt các tiêu chuẩn quân sự Mỹ,
        có thể chạy liên tục mà không phải quá lo
        nghĩ. Máy có một điểm trừ duy nhất là về
        cân nặng và vẻ ngoài khá cồng kềnh.
        Tuy nhiên, nếu bạn là người không quá chú trọng về
        hình thức hay máy ít khi phải di chuyển nhiều thì DELL Precision M4700 thực sự là ứng cử viên sáng giá với đồng tiền bỏ ra
        nhất.

        Here is my web page [laptopdellm6600m6700m6800.over-blog.com/->http://laptopdellm6600m6700m6800.over-blog.com/]

        Répondre à ce message

        E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

        par Miguel, le 16/10/2018

        What's up i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere, when i read
        this piece of writing i thought i could also make comment due to this brilliant article.

        Feel free to surf to my site ; [Catering staff London->http://cadcamoffices.co.uk/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=5172017]

        Répondre à ce message

        E12 - Les techniques d’aménagement des sols pour retenir l’eau et lutter contre la sécheresse et l’érosion

        par Madonna, le 16/10/2018

        Good day ! This is my first visit to your blog ! We are a team of volunteers and starting a new project
        in a community in the same niche. Your blog provided us beneficial information to work on. You have
        done a marvellous job !

        Here is my web-site ; [Friv 2017->http://www.friv2017games.xyz/]

        Répondre à ce message